سبز قامتشنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۸

نکات تفسیری ناب و بی نظیر جزء اول قرآن کریم و سایر جزء ها-تفسیر قرآن

سخن دوست :امـام صـادق علیـه‌السـلام: گـریـه کننـده جـدم از جـای خـود بـر نمی‌خیـزد مـگر اینکه ماننـد روزی ڪه از مـادر متـولد شـده از گنـاهـان پاک اسـت.

نکات تفسیری جزء اول قرآن

نکات تفسیری جزء اول قرآن کریم

موضوع: نکات تفسیری جزء اول قرآن

مناسبت: روز اول ماه مبارک رمضان

توضیح

در این بخش از وب سایت سبز قامت ما قصد ارائه چندین نکته تفسیری بسیار عالی در جزء اول قرآن کریم به شما عزیزان را داریم ، امیدواریم که مورد توجه شما عزیزان باشد.

متن

 

نکات کلیدی از جزء اول قرآن کریم- پیام ها و درس های مهم اولین جزء قرآن مجید

 

فراز اول: ذَالِکَ الْکِتَبُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلَوهَ وَ ممَِّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ وَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بمَِا أُنزِلَ إِلَیْکَ وَ مَا أُنزِلَ مِن قَبْلِکَ وَ بِالاَْخِرَهِ هُمْ یُوقِنُونَ(۴-۱ بقر(

 

تنها متقین هستند که از قرآن بهره می برند

 

پنج ویژگی نجات‌بخش در متقین

 

در آیه دوم سوره بقره، خداوند متعال قرآن را مایه هدایت متقین معرفی می کند ذَالِکَ الْکِتَبُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ با اینکه این کتاب برای هدایت تمام انسانها نازل شده است؛ اما چون تنها متقین هستند که به رهنمودهای آن گوش می دهند و از آن بهره می برند؛ پس صحیح آن است که بگوییم: قرآن تنها همین گروه را هدایت می کند و دیگران چون گوش و چشم به روی قرآن بسته اند، بهره ای از هدایتگری آن نمی برند و حتی در مواردی زیان هم می بینند.

 

 

آنچه باعث می شود تا متقین از قرآن بهره مند شوند پنج خصلت است که آنها با تکیه بر فطرت پاک خدادی صاحب آن شده اند آن پنج خصلت عبارتند از: به نادیدنی هایی که وحی از آن خبر می دهد ایمان دارند (یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ)، داشتن ارتباط با خدا (یُقِیمُونَ الصَّلَوهَ)، بی هیچ چشمداشتی از هر آنچه که خدا روزی آنها کرده است به دیگران انفاق می کنند (ممَِّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ)، به آنچه که بر تو و پیامبران پیش از تو وحی کردیم ایمان دارند (یُؤْمِنُونَ بمَِا أُنزِلَ إِلَیْکَ وَ مَا أُنزِلَ مِن قَبْلِکَ) و به جهان پس از مرگ، ایمان دارند و هرگز آن را فراموش نمی کنند (بِالاَْخِرَهِ هُمْ یُوقِنُونَ)

 

فراز دوم: وَ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبرِْ وَ الصَّلَوهِ (۴۵- بقره(

در سختی ها و مشکلات زندگی از صبر و نماز مدد بگیرید

 

استعانت یعنى کمک خواستن و این وقتى است که انسان به تنهایى نتواند مشکلی را که پیش آمده بر وفق مصلحت خود برطرف سازد. خداوند متعال فرمود: اِسْتَعِینُواْ بِالصَّبرِْ وَ الصَّلَوهِ؛ در سختی ها و مشکلات خود از صبر و نماز کمک بگیرید که این دو، بهترین وسیله براى پیروزیند؛ چون صبر در هر بلا و حادثه عظیمى آن را کوچک و ناچیز ساخته و نماز هم که توجه به خدا و پناه بردن به اوست، روح ایمان را زنده مى‏سازد و به آدمى مى‏فهماند که به جایى تکیه زده که ویران شدنی و از هم گسستنى نیست.

 

در برخی روایات، روزه به عنوان مصداقی برای صبر معرفی شده است که افراد می توانند برای پیروزی بر مشکلات خود از آن کمک بگیرند.

 

فراز سوم: أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْکِتَابِ وَ تَکْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَن یَفْعَلُ ذَالِکَ مِنکُمْ إِلَّا خِزْىٌ فىِ الْحَیَوهِ الدُّنْیَا وَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ یُرَدُّونَ إِلىَ أَشَدِّ الْعَذَابِ وَ مَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُون‏َََ (۸۵- بقره(

 

برخورد گزینشی با دین محکوم است

 

خداوند متعال در این آیه با ذکر نمونه ای از برخورد گزینشی با دین، این عمل را به شدت محکوم کرده و آن را موجب خفت دنیا و عذاب آخرت معرفی می کند.

 

در این مثال، عده ای مورد عتاب الهی قرار می گیرند که مردم بی گناه را می کشتند و از خانه و کاشانه شان آواره می کردند و توجهی به دستور دین در حرام بودن این کار نداشتند در عوض فدیه دادن و آزاد کردن اسیرانشان که این هم دستور دین است را چون به نفعشان بود تمام و کمال قبول داشتند و به آن عمل می کردند. قرآن کریم با بیان این نمونه به تمام کسانی که ملاک عمل کردنشان به دین، خواهش ها و خوشایندهای نفسانی آنهاست هشدار داده و ضمن منع آنها از چنین برخورد سلیقه ای با دین، همگان را از عواقب دنیایی و عذاب اخروی آن بر حذر می دارد.

 

به تعبیر دیگر اثر ایمان و تسلیم، آنجا ظاهر مى‏شود که قانونى بر ضد منافع شخصى انسان باشد و آن را محترم بشمارد وگرنه عمل به دستورات الهى در آنجا که حافظ منافع انسان است ، نه افتخار است و نه نشانه ایمان و لذا همیشه مى‏توان از این طریق، مؤمنان را از منافقان شناخت؛ مؤمنان در برابر همه قوانین الهى تسلیمند و منافقان طرفدار تبعیض.

 

متاسفانه کم نیستند کسانی که از مجموع بایدها و نبایدهای دین، تنها بخشی را قبول داشته و به آن عمل می کنند که نفعی به حال دنیایشان داشته باشد؛ روزه را می گیرد چون به رژیم و تناسب اندام او کمک شایانی می کند ولی حجاب را قبول یا چندان توجهی به آن ندارد زیرا مانع از جلوه گری او در کوی و برزن است.

 

در فرهنگ قرآن، انسان سعادتمند کسی است که تمام باید ها و نبایدهای دین را به چشم نسخه ای شفا بخش از یک پزشک زبردست می بیند که عمل دقیق و کامل به آن، ضامن سلامت اوست.

 

فراز چهارم: وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَن یُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ وَ سَعَى‏ فىِ خَرَابِهَا أُوْلَئکَ مَا کاَنَ لَهُمْ أَن ی

َدْخُلُوهَا إِلَّا خَائفِینَ لَهُمْ فىِ الدُّنْیَا خِزْىٌ وَ لَهُمْ فىِ الاَْخِرَهِ عَذَابٌ عَظِیمٌ(۱۱۴- بقره(

 

وای بر آنان که مساجد را خراب می کنند

 

در این آیه شریفه، کسانی که نمی گذارند در خانه های خدا، نام او یاد شود و همتشان را صرف تخریب مساجد می کنند جزء ستمکارترین افراد شمرده شده اند. بر اساس شأن نزولی که برای آیه گفته شده، منظور از تخریب مسجد، ویران کردن آن با کلنگ و سایر ابزار های تخریب و انهدام است؛ درست مانند کاری که آل سعود و آل خلیفه با مساجد بحرین کردند و یا همانند جنایتی که مزدوران آنها در مورد مسجد و بارگاه سامراء روا داشتند.

 

سپس مى‏فرماید: مسلمانان و موحدان جهان باید آن چنان محکم بایستند که دست این ستمگران از این اماکن مقدس کوتاه گردد و احدى از آنان نتوانند آشکارا و بدون ترس و وحشت وارد این مکانهاى مقدس شوند.

مرحوم طبرسی در تفسیر این آیه چنین گزارش می دهد: مشرکان مکه نیز با منع پیامبر اسلام ص و مسلمانان از زیارت خانه خدا عملا به سوى خرابى این بناى الهى گام برمى‏داشتند. بر این اساس می توان گفت کسانی که با متروک گذاشتن مسجد به نوعی باعث تخریب آن می شوند نیز گرفتار خواری دنیا و عذاب شدید آخرت خواهند شد.

 

فراز پنجم: وَ مَن یَرْغَبُ عَن مِّلَّهِ إِبْرَاهِمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفْسَهُ (۱۳۰- بقره(

 

احمق کیست؟

 

در فارسی، سفیه به کسی گفته می شود که بی‌عقل، کم‌خرد، ساده‌لوح، کودن یا همان احمق باشد. این معنا در عرف جامعه به کسی اطلاق می شود که در مناسبات اجتماعی خود بسیار ضعیف تر از دیگران بوده یا به طور کلی از انجام آن ناتوان باشد؛ اما در فرهنگ قرآن، بی عقل کسی است که از کیش ابراهیم علیه السلام که همان آیین توحید و خداپرستی است روی برگرداند.

 

قرآن کریم اعراض از صراط مستقیم و دین را حماقت محض می داند؛ دینی که در هر عصری تعریف خاص خودش را دارد. هر چند محورهای اصلی دین همیشه ثابتند و بی تغییر؛ اما فروعاتی هم هستند که بسته به شرایط مردم و زمان، متغیرند؛ بنابراین منظور از دین در زمان کنونی همان است که خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله آن را تعلیم کرد و امامان معصوم علیهم السلام پس از او آن را تبلیغ و ترویج دادند.

بر این اساس، هر کس به هر اندازه که از این جاده دین، خارج شود به همان اندازه بی عقل است و احمق. در این معادله قرآنی، میزان بهره هوشی یا نوع مدرک تحصیلی کاملا هیچ نقشی ندارد؛ بلکه شاخص بهره عقلی میزان عبودیت است و بس.

 

با این تحلیل، وضعیت آن کشیش قرآن سوز و آنان که دست به قلم بردند و کاریکاتورها کشیدند و نیز به ظاهر فرهیختگانی که با شریعت بیگانه اند کاملا روشن می شود؛ چرا که ارزش انسان به عقل اوست و اینها از عقل بهره ای ندارند.

 

از امام صادق علیه السلام پرسیدند: عقل چیست؟ فرمود: مَا عُبِدَ بِهِ الرَّحْمَنُ وَ اکْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ؛ آن چیزی است که خداوند رحمان با آن عبادت می شود و بهشت با آن به دست می آید.

 

 

مفاهیم کاربردی جزء ۱

 

۱- همیشه با نام و یاد خداوند کارها را آغاز می‌کنیم‌ (بسم الله الرحمن الر حیم(

 

۲- صفات متقین و منافقین (آیات ۲ تا ۲۰ سوره بقره(

 

۳- مبارز طلبی قرآن (۲۲ و ۲۳) بقره

 

۴- گفتگوی ملائکه با خداوند در ماجرای خلقت حضرت آدم (علیه السلام) – (۳۰ -۳۴) بقره

 

۵- هبوط آدم (علیه السلام) (۳۸) توسل به پنج تن (۳۷) بقره

 

۶- نماز جماعت (۴۳) بقره

 

۷- عبور قوم اسرائیل از رود نیل با اعجاز الهی و غرق شدن فرعون و سپاهش (۴۹ و ۵۰) بقره.

 

۸- سر گردانی قوم بنی اسرائیل در صحرای سینا در اثر نافرمانی (۵۷) بقره.

 

۹- گوساله پرستی قوم بنی اسرائیل در غیاب موسی‌ (علیه اسلام) (۵۱) بقره

 

۱۰- جوشیدن ۱۲ چشمه آب از سنگ (۶۰) بقره.

 

۱۱- بهانه‌های بنی اسرائیل (۶۱) بقره.

 

۱۲- داستان گاو بنی اسرائیل (۶۷ – ۷۳) بقره.

 

۱۳- قلوب سنگی (۷۴) بقره.

 

۱۴- ادعاهای دروغین قوم یهود مبنی بر اینکه یهودیان مدت کوتاهی عذاب می‌شوند (۸۰) بقره.

 

۱۵- میثاق و پیمان خداوند از قوم یهود (۸۳) و (۸۴) بقره.

 

۱۶- قرآن به سه دلیل یهودیان را بی اعتقاد به تورات معرفی می‌کند (۹۱) بقره.

 

۱۷- یهودیان حریص ترین مردم هستند نسبت به دنیا حتی نسبت به مشرکین (۹۶) بقره.

 

۱۸- سلیمان نبی و جادوگران فتنه گر و یهودیان سود جو (۱۰۲) بقره

 

۱۹- مومن نباید کاری کند که باعث ضربه زدن به دین شود (۱۰۴) بقره.

 

۲۰- نسخ در قرآن (۱۰۶) بقره و حکمت آن

 

۲۱- نشانه خروج از اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آ‌له و سلم (۱۲۰) بقره .

 

۲۲- امتحانات الهی از ابراهیم (علیه السلام) و مقام امامت ابراهیم (۱۲۴) بقره.

 

۲۳- عصمت لازمه امامت است (۱۲۴) بقره و برتری امامت از رسالت.

 

۲۴- باز سازی کعبه توسط ابراهیم و اسماعیل (علیهما السلام) (۱۲۷) بقره.

 

۲۵- تائید انبیاء قبلی و گرامی داشتن آنها یک دستور اسلامی است (۱۳۶) بقره.

 

۲۶

– گناهکارانی که تبدیل به بوزینه شدند (۶۵) بقره.

 

۲۷- زیباترین رنگ (۱۳۸) بقره.

به این پست امتیاز دهید.
Likes1Dislikes1
نظرات و ارسال نظر